Karta informacji o wybranych zagrożeniach psychospołecznych na stanowisku pielęgniarki neurologicznej
Czynniki
zagrażające	Źródło zagrożenia
(sytuacje zagrażające)	Możliwe skutki
zagrożeń	Środki ochrony
przed zagrożeniami	
1.	Przeciążenie ilościowe
pracą	–	wysiłek fizyczny (przekładanie niesprawnych pacjentów)
–	narzucony rytm pracy (określone pory czynności przy pacjentach)
–	nagłe i znaczne ilości pracy (reanimacja, przyjęcie pacjenta na oddział)
–	zbyt dużo pracy do wykonania	W zależności od ekspozycji
i zasobów jednostki (odporności
i umiejętności radzenia 
sobie, a także zdolności
regeneracyjnych) wystąpić
mogą:
a)	zaburzenia somatyczne
–	bezsenność
–	migreny
–	obniżenie odporności organizmu (osłabienie, zwiększona podatność
na infekcje)
–	zaburzenia metabolizmu
i choroby układu trawiennego
–	zaburzenia gospodarki hormonalnej
–	choroby naczyniowe:
*	nadciśnienie tętnicze
*	choroba wieńcowa
*	zawał serca
*	udar mózgu
–	przeciążenie układu mięśniowo-szkieletowego
–	zwiększona podatność na choroby nowotworowe (np. przez wzmożone palenie tytoniu)
b)	zaburzenia natury psychicznej
–	deficyty poznawcze, w tym obniżenie koncentracji
uwagi i kłopoty z pamięcią
–	podniesienie poziomu agresji, drażliwość
–	nerwice (zaburzenia odżywiania, obsesje, kompulsje, fobie)
–	depresje
–	alkoholizm
–	narkomania 
(w tym lekomania)
–	wypalenie zawodowe (wyczerpanie emocjonalne, depersonalizacja, utrata satysfakcji z pracy)	–	właściwa liczba osób w zespole pielęgniarskim
–	rygorystyczne przestrzeganie norm czasu pracy (w tym także przerw w pracy oraz urlopów)
–	okresowe rotacje na stanowiskach w ramach oddziału
–	zatrudnianie także mężczyzn w charakterze pielęgniarzy, co odciąży kobiety w pracy fizycznej	
2.	Przeciążenie jakościowe
pracą	–	praca zmianowa
–	konieczność zachowania ciągłej czujności, w tym również w nocy
–	przeciążenie sensoryczne (wzrok, słuch)
–	odpowiedzialność za zdrowie i życie innych (duże koszty błędu w pracy)
–	dylematy moralne w pracy
–	wzmożona ekspozycja na bodźce powodujące lęk (konfrontacje z bólem, śmiercią, kalectwem)
–	tłumienie własnych emocji (gniew, lęk, wstręt, odraza, smutek)		–	rygorystyczne przestrzeganie norm czasu pracy (w tym także przerw w pracy oraz urlopów)
–	okresowe badania lekarskie (w tym także ocena stanu psychicznego)
–	szkolenia z technik radzenia sobie ze stresem - okresowo powtarzane	
3.	Przeciążenie
roli	–	sprzeczne oczekiwania ze strony różnych osób (pacjenci i rodziny oczekują współczucia, lekarze i przełożeni panowania nad emocjami)
–	kooperacja z innymi członkami zespołu
–	konflikt z rolą rodzinną (praca zmianowa zaburza normalne funkcjonowanie domu)		–	udział w decyzjach o składzie osobowym zespołu pielęgniarskiego na zmianie
–	wspieranie życia rodzinnego pracowników
–	szkolenia z technik radzenia sobie ze stresem - okresowo powtarzane
–	szkolenia w zakresie umiejętności rozwiązywania konfliktów	
4.	Fizyczne
warunki pracy	–	praca przy sztucznym oświetleniu,
–	konieczność fizycznego kontaktu z chorymi 
–	kontakt z lekami i innymi substancjami mogącymi wywoływać alergie
–	ekspozycja na odór i brud (toaleta pacjentów)		–	jak najmniej szkodliwe źródła światła
–	środki ochrony indywidualnej (rękawice itp.)
–	opieka medyczna	
5.	Ograniczony
zakres
kontroli
nad pracą	–	sztywne godziny pracy (narzucony grafik)
–	brak informacji na temat efektów pracy
–	wykonywanie poleceń innych osób
–	brak możliwości decydowania o sposobie i warunkach pracy		–	udział w decyzjach o składzie osobowym zespołu pielęgniarskiego na zmianie
–	pozostawienie marginesu swobody w decydowaniu o czynnościach podejmowanych przy chorych (np. sposób wykonania toalety pacjenta)
–	wyznaczenie jasnych kryteriów oceny jakości pracy i udzielanie informacji zwrotnej, szczególnie pozytywnej	
6.	Brak wsparcia	–	wysiłek fizyczny (przekładanie niesprawnych pacjentów)
–	narzucony rytm pracy (określone pory czynności przy pacjentach)
–	nagłe i znaczne ilości pracy (reanimacja, przyjęcie pacjenta na oddział)
–	zbyt dużo pracy do wykonania		–	okresowa ocena jakości pracy w oparciu o jasne kryteria
–	stosowanie pozafinansowych systemów motywacyjnych (szkolenia, pochwały etc), w miarę możliwości także docenianie w postaci premii finansowych
–	wsparcie merytoryczne w postaci dostarczania materiałów informacyjnych potrzebnych do aktualizacji wiedzy zawodowej
–	wsparcie psychologiczne w ramach opieki zdrowotnej	

Oszacowanie wielkości ryzyka wynikającego z zagrożeń psychospołecznych na stanowisku pielęgniarki neurologicznej

Zagrożenie/
rodzaj ryzyka	Możliwe
skutki	Ekspozycja
na czynniki zagrażające	Prawdopodo-
bieństwo
zdarzenia	Ryzyko początkowe	RYZYKO KOŃCOWE
(po zastosowaniu środków ochrony)	
Skrajne przeciążenie
(śmierć na skutek przeciążenia pracą)	bardzo duże (jedna ofiara śmiertelna) S=15	częsta (codzienna)
E=6	mało prawdopodobne,
możliwe
P=1	istotne
Rp=90	S = 15   E = 6   P = 0,2
R=18
pomijalne
wskazana kontrola warunków pracy	
Chroniczne przeciążenie
(poważna choroba somatyczna lub psychiczna)	duże (ciężkie uszkodzenie ciała)
S=7	częsta (codzienna)
E=6	całkiem możliwe
P=6	duże
Rp=252	S = 7   E = 6  P = 1
R=42
małe
potrzebna okresowa kontrola warunków pracy	
Przeciążenie okresowe
(lżejsze dolegliwości somatyczne lub zaburzenia stanu psychicznego)	średnie (absencja)
S=3	częsta (codzienna)
E=6	bardzo prawdopodobne
P=10	istotne
Rp=180	S=3   E=6  P=3
R=54
małe
potrzebna okresowa kontrola warunków pracy