..................................................................................................
(firma)	
Przegląd warunków pracy
w .............................................................
(nazwa działu, pomieszczenia)
data .........................................	
PRZEGLĄD WARUNKÓW PRACY
Pracodawco, Kierowniku, Szefie
Wiemy, że jesteś zapracowany (masz mało czasu i tyle innych problemów na głowie), ale wygospodaruj sobie w spokojniejszym dniu około dwóch godzin. Następnie, najpierw przeczytaj cały tekst, a potem obejrzyj swoją drukarnię z formularzem kontrolnym w ręku i porównaj stan faktyczny z pytaniami. 
Przy okazji radzimy zastosować niewinny chwyt psychologiczny - otóż zalecamy włączenie pracowników do tej akcji! Oni najlepiej wiedzą, co im przeszkadza w pracy i zapewne mają pomysły, jak te przeszkody usunąć lub ograniczyć. 
Wciągnięcie pracowników do współpracy będzie, z jednej strony - zachętą do porozmawiania o problemach, o których dotąd nie mieli odwagi mówić, z drugiej zaś - deklaracją szefa, Twoją deklaracją, że autentycznie i szczerze dbasz o dobre i bezpieczne warunki pracy. Nie będziemy przekonywać, jak to pozytywnie wpłynie na atmosferę pracy i wzajemne stosunki, nawet jeśli są one dobre.
Biorąc pod uwagę specyfikę niewielkiego zakładu poligraficznego oraz jego stan techniczny i wyposażenie, można przyjąć, iż przeglądy z „Formularzem oceny warunków bhp” w ręku należy przeprowadzać raz do roku, a ponadto - koniecznie - w razie zaistnienia wypadku lub zdarzenia grożącego wypadkiem, czyli nawet wówczas, gdy "szczęśliwie nikomu nic się nie stało".

FORMULARZ
PRZEGLĄDU WARUNKÓW PRACY
w małej drukarni offsetowej
Przeprowadzający przegląd  ................................................................................
(stanowisko, imię i nazwisko)
Przedstawiciel służby BHP lub SIP......................................................................
(stanowisko, imię i nazwisko)
Data kontroli .......................................
Zasady wypełniania formularza i przeprowadzania przeglądu:
Jeśli wszystko jest w porządku - zaznacz “X”.
1.	Gdy usterki są drobne, możliwe do usunięcia “od ręki” i wystarczy dopilnować ich usunięcia – zaznacz “Y”.
2.	Jeżeli odpowiedź na pytanie jest negatywna, ponieważ usunięcie nieprawidłowości wymaga czasu i ustalenia dalszych działań, zaznacz: - “Z”.
3.	Formularz obejmuje zarówno zagadnienia „przynależne” do pracownika (np. czynności przed uruchomieniem maszyny), jak i sprawy, za które odpowiada pracodawca (np. zapewnienie odpowiedniego oświetlenia i wentylacji). 
4.	Kontrolę powinien przeprowadzić przełożony wspólnie z przedstawicielem służby bhp lub społecznym inspektorem pracy.
5.	Podczas kontroli powinien być obecny pracownik zatrudniony na danym stanowisku pracy.
6.	Stanowisko pracy maszynisty (operatora) offsetowego obejmuje nie tylko samą maszynę, ale także jej otoczenie wraz z miejscami odkładczymi.
7.	Ogólne wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy odnoszą się do wszystkich stanowisk w zakładzie poligraficznym.
8.	Praca ciągła – jeżeli trwa średnio dłużej niż 4 godziny dziennie.
9.	Praca dorywcza – jeżeli trwa w sumie od 1 do 4 godzin dziennie.
lp.	Kontrolowane zagadnienie, pytanie	X	Y	Z	
Kontrola ogólnych warunków pracy w drukarni offsetowej	
1	Czy pracownicy zostali zapoznani z ogólnymi przepisami bhp, tzn. czy przeszli obowiązkowe szkolenia: instruktaż ogólny bhp, a następnie okresowe, i czy jest to potwierdzone w ich aktach osobowych?				
2	Czy pracownicy zostali poinformowani o zagrożeniach i ryzyku zawodowym, jakie mogą wystąpić podczas pracy w drukarni?				
3	Czy pracownicy zostali przeszkoleni na stanowisku pracy (instruktaż stanowiskowy) i znają swoje obowiązki oraz sposoby bezpiecznego wykonywania powierzonej im pracy?				
Przegląd pomieszczeń pracy w drukarni	
4	Czy minimalna wysokość pomieszczenia, w którym znajdują się stanowiska ciągłej pracy drukarskiej, jest nie mniejsza niż 3,3 m?				
5	Czy minimalna wysokość pomieszczenia, w którym znajdują się stanowiska dorywczej pracy drukarskiej jest nie mniejsza niż 2,5 m?				
6	Czy wolna objętość pomieszczenia (nie zajęta przez maszyny, szafy, urządzenia itp.) przypadająca na każdą osobę zatrudnioną w pomieszczeniu maszyn offsetowych wynosi co najmniej 15 m3				
7	Czy wolna powierzchnia podłogi w pomieszczeniu (nie zajęta przez maszyny, regały, szafki, urządzenia itp.) wynosi co najmniej 2 m2 na każdego zatrudnionego tu pracownika?				
8	Czy podłoga jest gładka, bez szczelin, nie śliska, nie pyląca, odporna na ścieranie i nacisk oraz łatwa do sprzątania? 				
9	Czy jeśli podłoga wykonana jest z materiału dobrze przewodzącego ciepło i nieelastycznego, to w miejscach stałej pracy jest ona pokryta podestem izolującym, odpowiednio stabilnym, zabezpieczonym przed poślizgiem i potknięciem oraz łatwym do utrzymania w czystości?				
Przegląd oświetlenia, ogrzewania i wentylacji	
10	Czy w pomieszczeniu stałej pracy drukarskiej  jest zapewnione oświetlenie dzienne (słoneczne), a stosunek oszklonej powierzchni okien do powierzchni podłogi w pomieszczeniu wynosi co najmniej 1:5?				
11	Czy szyby w oknach są czyste i okresowo myte? 				
12	Czy natężenie oświetlenia wynosi co najmniej 500 lx i jest kontrolowane nie rzadziej niż co 5 lat lub po każdej zmianie urządzeń oświetleniowych?				
13	Czy w miejscach wymagających silniejszego oświetlenia, np. do kontroli jakości druków barwnych, jest zainstalowane dodatkowe oświetlenie miejscowe o odpowiedniej barwie i natężeniu co najmniej 1500 lx?				
14	Czy temperatura w pomieszczeniach maszyn offsetowych nie jest niższa niż 18oC?				
15	Czy w pomieszczeniu maszyn offsetowych jest zapewniona wentylacja naturalna oraz mechaniczna, zapewniająca co najmniej 6-krotną wymianę powietrza w ciągu godziny? 				
16	Czy we wszystkich miejscach, w których powstają szkodliwe zanieczyszczenia powietrza (np. pary rozpuszczalników, środków myjących), są zainstalowane wyciągi (okapy) miejscowe?				
17	Czy urządzenia wentylacyjne są sprawne?				
Przegląd organizacji stanowisk pracy	
18	Czy stanowiska pracy są zorganizowane ergonomicznie, tzn. czy np. ryzy papieru lub wydruki do zszywania są przygotowane w miejscu wymagającym najmniejszego wysiłku do ich pobierania, oraz czy miejsca odkładcze są wolne, czyste i niezbyt odległe?				
19	Czy jeśli praca nie wymaga stale pozycji stojącej pracownik ma zapewnioną możliwość siedzenia, jeśli zaś praca wymaga pozycji stojącej - to czy pracownik ma możliwość odpoczynku w pozycji siedzącej?				
20	Czy jeśli w drukarni zatrudnione są osoby niepełnosprawne to stanowiska ich pracy zostały dostosowane do ich potrzeb i możliwości wynikających z rodzaju i stopnia niesprawności?				
Przestrzeganie wymagań dotyczących ręcznego transportu	
21	Czy pracownicy mają odpowiednie wyposażenie (wózki, palety, itp.) w celu eliminowania lub ograniczania ręcznego przenoszenia ciężarów? 				
22	Czy pracownicy znają i przestrzegają poniższych norm ręcznego przenoszenia ciężarów (przy pracy dorywczej)?
Wiek (w latach)	Dopuszczalny ciężar (w kg) 
przy pracy dorywczej	
	Kobiety	Mężczyźni	
15-16	10	15	
17-18	20	25	
ponad 18	20	50	

				
Przegląd prawidłowości rozmieszczenia maszyn	
23	Czy odstępy (przejścia) pomiędzy maszynami offsetowymi (także litograficznymi i płaskimi) na format od A1 do B0 - jeśli w tych odstępach nie jest usytuowane stanowisko dla obsługi - mają szerokość nie mniejszą niż 1,5 m?				
24	Czy jeśli w tych przejściach są usytuowane stanowiska dla obsługi, to przejścia te mają szerokość co najmniej 1,8 m? 				
25	Czy przejścia pomiędzy maszynami offsetowymi na format poniżej A1 mają szerokość co najmniej 1,2 m lub 1,5 m - jeśli jest między nimi stanowisko dla obsługi?				
26	Czy odstępy między maszynami a ścianami wynoszą co najmniej 0,75 m lub co najmniej 1 m - jeśli w tych odstępach odbywa się ruch ludzi?				
27	Czy jeśli przejście między maszynami służy również do transportu wózków, to ma ono szerokość co najmniej 2,5 m? 				
28	Czy przejścia transportowe między maszynami są oznaczone trwałymi liniami i nie zastawione żadnymi przedmiotami?				
Porządek na stanowisku pracy	
29	Czy wokół maszyny nie są pozostawiane plamy rozlanego oleju lub farb, otwarte pojemniki i naczynia z substancjami chemicznymi oraz zbędne przedmioty mogące utrudniać pracę? 				
30	Czy na zanieczyszczone szmaty, tampony itp., używane do mycia maszyn, są przeznaczone na ten cel, zamykane i sukcesywnie opróżniane, pojemniki z materiału niepalnego?				
31	Czy pracownicy dbają, aby na maszynie i w maszynie nie były pozostawiane zbędne przedmioty, jak szmaty, narzędzia, resztki papieru?				
Przegląd czynności wykonywanych przez pracownika przed rozpoczęciem pracy	
32	Czy przed rozpoczęciem pracy pracownik rutynowo sprawdza, czy maszyna nie ma widocznych uszkodzeń lub zdjętych osłon i zabezpieczeń?				
33	Czy wszystkie osłony i urządzenia ochronne są właściwie założone i działają prawidłowo?				
34	Czy instalacja zasilająca oraz urządzenia sterujące i zabezpieczające nie mają widocznych uszkodzeń?				
35	Czy cylindry: płytowy i gumowy są prawidłowo założone i pewnie zamocowane śrubami bocznymi? 				
36	Czy płyta drukowa jest dobrze naciągnięta i czy na jej krawędziach nie ma zadziorów lub pęknięć? 				
37	Czy walce oraz urządzenia podajnikowe papieru są prawidłowo zamocowane i wyregulowane?				
38	Czy w zbiornikach jest dostateczny poziomu oleju?				
39	Czy pracownicy mają na sobie ubrania robocze bez zwisających części (np. nie zapiętych mankietów, naderwanych kieszeni) i nakrycia głowy dobrze osłaniające włosy, oraz czy z kieszeni zostały wyjęte narzędzia i inne niepotrzebne przedmioty (wskazane jest też zdjęcie biżuterii - zwłaszcza ozdobnych pierścionków, bransoletek i dłuższych naszyjników)? 				
Przegląd przestrzegania wymagań dotyczących bezpiecznej obsługi maszyn	
40	Czy przed uruchomieniem maszyny maszynista ma możliwość nadania dźwiękowego sygnału ostrzegawczego urządzeniem wbudowanym w maszynę lub innym tak, żeby słyszały go wszystkie osoby znajdujące się w pobliżu?				
41	Czy maszynista (pomocnik maszynisty) ma możliwość natychmiastowego wyłączenia maszyny w razie stwierdzenia nieprawidłowości w jej pracy?				
42	Czy ruchome kliny, czopy, koła zębate i zębatki, dźwignie, walce i wózki oraz otwory, gdzie znajdują się obrotowe części maszyn, są dobrze osłonięte?				
43	Czy maszyna ma odpowiednio usytuowany drążek ochronny (poręcz zabezpieczającą) umożliwiający oparcie się pracownikowi podczas regulowania kałamarza z farbą oraz wykonywania innych czynności regulacyjnych?				
	Czy operator maszyny przestrzega zakazu wykonywania następujących czynności zabronionych podczas ruchu maszyny:				
44	-	zatrzymywania maszyny „na tłoku”?				
45	-	dotykania i zwilżania płyty ręcznie? 				
46	-	czyszczenia lub mycia części wirujących oraz otwierania osłon?				
47	-	wyjmowania arkuszy lub innych przedmiotów, które wpadły w maszynę? 				
48	-	poprawiania źle podanych arkuszy? 				
49	-	nakładania farby do kałamarza? 				
50	-	ręcznego smarowania i czyszczenia maszyny?				
51	-	pozostawiania włączonej maszyny bez nadzoru? 				
52	-	używania narzędzi niewłaściwych lub uszkodzonych?				
53	-	samodzielnego naprawiania instalacji elektrycznej oraz wykonywania innych napraw? 				
54	-	stawiania przy maszynie lub na niej pojemników z farbą, rozpuszczalnikami itp. oraz pozostawiania zaolejonych szmat?				
Przegląd czynności wykonywanych przez pracownika po zakończeniu pracy	
55	Czy operator rozpoczyna zakończenie pracy od prawidłowego wyłączenia maszyny spod zasilania elektrycznego?				
56	Czy przed rozpoczęciem mycia i czyszczenia wyłącznik blokujący jest ustawiony w pozycji uniemożliwiającej uruchomienie maszyny?				
57	Czy mycie i czyszczenie odbywa się przy pomocy niepalnych środków myjących?				
58	Czy mycie i czyszczenie maszyny przez pomocnika lub innych pracowników obsługi odbywa się pod nadzorem maszynisty? 				
59	Czy mycie i czyszczenie wałków, płyt i cylindrów wykonywane jest wyłącznie przez jedną osobę?				
60	Czy pracownik prawidłowo zdejmuje, myje i odkłada we właściwe miejsce do wysuszenia wszystkie wałki, wanienkę i inne podzespoły? 				
61	Czy pracownik właściwie porządkuje stanowisko pracy? 				
62	Czy pracownik wie, że w czasie mycia i czyszczenia jest zabronione:
–	wykonywanie jakichkolwiek czynności bez uprzedniego zablokowania maszyny?
–	zbliżania rąk do cylindrów i innych części ruchomych w czasie jej uruchamiania?
–	trzymania ręki na pulpicie z przyciskami sterującymi w czasie czyszczenia cylindrów drugą ręką?				
63					
64					
65					
Przegląd przestrzegania czystości i porządku w pomieszczeniu pracy	
66	Czy pomieszczenie offsetu jest codziennie odkurzane i sprzątane (w tym podłogi na mokro)?				
67	Czy przynajmniej raz w miesiącu pomieszczenie jest gruntownie oczyszczane, a ściany, sufit i wszelkie urządzenia – odkurzane?				
68	Czy szyby są myte od wewnątrz przynajmniej raz w miesiącu, a od zewnątrz co najmniej raz na kwartał?				
69	Czy w pomieszczeniu offsetu obowiązuje i jest bezwzględnie przestrzegany zakaz palenia tytoniu?				
70	Czy w pomieszczeniu offsetu i przy maszynie nie przebywają bez potrzeby osoby postronne?				
Przegląd przestrzegania wymagań dotyczących bhp przy pracach introligatorskich	
71	Czy odstępy pomiędzy maszynami do szycia drutem i nićmi lub pomiędzy tymi maszynami a ścianami lub innymi maszynami wynoszą co najmniej 1 m, a jeżeli w odstępie znajduje się stanowisko obsługi – co najmniej 1,3 m?				
72	Czy odstępy pomiędzy maszynami jednonożowymi do cięcia papieru o formacie do 80 cm wynoszą co najmniej 1,6 m, a maszynami na większy format – 2 m? 				
73	Czy odstępy pomiędzy maszynami do falcowania (falcerkami) są nie mniejsze niż 1,5 m?				
74	Czy odstępy pomiędzy dwustronnymi warsztatami (stołami) do ręcznych prac introligatorskich wynoszą co najmniej 1,5 m, a odstępy między warsztatami jednostronnymi – 1 m?				
75	Czy pracownicy zatrudnieni przy falcerkach mają nakrycia głowy chroniące przed wciągnięciem włosów przez mechanizmy maszyny?				
76	Czy maszyny do cięcia papieru (gilotyny) mają sprawne urządzenie do zatrzymywania noża w każdej pozycji? 				
77	Czy gilotyny są wyposażone w tzw. odgarniacz rąk, lub fotokomórkę, albo w przyciski do oburęcznego sterowania?				
Przegląd warunków higieniczno-sanitarnych	
78	Czy pracownicy mają do dyspozycji szatnię z szafkami do przechowywania odzieży domowej?				
79	Czy w pobliżu znajdują się umywalki (jedna na 10 pracowników jednej zmiany) i natryski z ciepła wodą (jeden na 5 pracowników)? 				
80	Czy umywalnie są zaopatrzone w odpowiednie środki myjące? 				
81	Czy przestrzegany jest zakaz spożywania posiłków w pomieszczeniach drukarskich?				
82	Czy w pobliżu znajduje się odpowiednio urządzone pomieszczenie do spożywania posiłków podczas przerw w pracy? 				
83	Czy apteczka pierwszej pomocy jest łatwo dostępna, umieszczona w widocznym miejscu i zawiera zestaw środków określony przez lekarza medycyny pracy?				
Przegląd ochrony przeciwporażeniowej i przeciwpożarowej	
84	Czy kontrola skuteczności ochrony przeciwporażeniowej oraz stanu izolacji przewodów sieci elektrycznej jest przeprowadzana w drukarni przez uprawnionego elektryka co najmniej raz na 3-5 lat?				
85	Czy jest bezwzględnie przestrzegana zasada użytkowania tylko sprzętu elektrycznego oznaczonego znakiem CE, z przewodami nie uszkodzonymi i nie naprawianymi?				
86	Czy bezpieczniki topikowe nie są "watowane" oraz czy tzw. amperaż bezpieczników jest zgodny z projektem instalacji i jej obciążeniem?				
87	Czy sprzęt przeciwpożarowy jest okresowo kontrolowany?				
88	Czy miejsca usytuowania gaśnic i hydrantów są prawidłowo oznakowane i dostępne?				
89	Czy w widocznym miejscu są umieszczone: wykaz telefonów alarmowych oraz instrukcja postępowania na wypadek pożaru?				

Postanowienia pokontrolne
l.p.	Temat do wykonania		Termin		Wykonawca	

				

Podpisy osób uczestniczących w kontroli:	................................................
................................................
Miejscowość i data:......................................................................